Na 17 jaar sluit beeldhouwer Petra van Stam haar atelier in Workum. Een terugblik op haar werk, emoties en nieuwe toekomst in Leerdam
Petra van Stam: van docent naar beeldhouwer
Petra van Stam ontwikkelde haar creatieve talenten al meer dan vijftien jaar voordat ze haar atelier in Workum opende. Wat begon in 1990 met het geven van handvaardigheidslessen op een basisschool, groeide uit tot een volwaardige kunstenaarspraktijk. Haar eerste stappen in het beeldhouwen zette ze in 1999 bij Guus Jooss in Wijk bij Duurstede, waar ze drie jaar lang verschillende steensoorten bewerkten.
De echte doorbraak kwam na haar tweejarige professionele beeldhouwopleiding bij het Beeldhouwcentrum in Koudum, die ze in 2010 voltooide. Direct daarna kon ze aan het werk in het atelier van Stichting Beeldenstad Workum, in de voormalige werkplaats van Wonen Zuidwest Friesland. Deze locatie, gelegen naast restaurant It Pottebakkershûs aan het centrale plein, werd haar tweede thuis waar ze bijna dagelijks te vinden was.
Het Atelier: Een Plek van Creatie en Ontmoeting
Het atelier aan de Merk 17 was meer dan alleen een werkplek – het was een levend deel van het culturele hart van Workum. Bezoekers werden er warm ontvangen door Petra, die altijd tijd maakte om uit te leggen hoe een brok steen onder haar handen transformeerde tot een uitdrukking vol emotie. Het atelier was rolstoelvriendelijk ingericht en stond bekend om zijn toegankelijke, warme sfeer.
In dit knusse atelier, zoals bezoekers het beschreven, leken de beelden soms tot leven te komen en in stilte te dansen. Het geluid van raspen en krakend schuurpapier vulde de ruimte waar Petra werkte met diverse steensoorten: speksteen uit Brazilië, China, Kenia en India, albast uit Portugal en Spanje, en af en toe ook opaal, kalksteen en serpentijn.
Workum als Kunst- en Cultuurstad
Workum heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot dé kunst- en cultuurstad van Zuidwest-Friesland. Als een van de Friese elfsteden behoudt het stadje zijn traditionele karakter terwijl het een bloeiende kunstscene koestert. Petra’s atelier vormde een belangrijke schakel in dit culturele netwerk, samen met andere kunstenaars, galeries en musea zoals het Jopie Huisman Museum.
De jaarlijkse kunstroute in mei, waarbij ateliers en galeries hun deuren openen voor het publiek, was altijd een hoogtepunt. Bezoekers konden dan vrijblijvend binnenlopen bij kunstenaars zoals Petra, die het altijd de moeite waard vond om te vertellen over haar werk en passie.
De Emotionele Kracht van Petra’s Beelden
Petra’s werk onderscheidt zich door de sterke emotionele impact die haar beelden hebben op bezoekers. Haar voorliefde voor vrouwenfiguren, vooral vrouwenruggen vanwege hun mysterieuze karakter, resulteert in beelden die zowel troost, strijdbaarheid als trots uitstralen. Een bezoeker beschreef hoe ze stil stond te kijken naar het beeld ‘Close’ en zich omdraaide met tranen in haar ogen – een reactie die de diepte van Petra’s artistieke expressie illustreert.
De beelden krijgen vaak namen van bezoekers zelf, wat een bijzondere band creëert tussen kunstenaar, werk en eigenaar. Namen zoals ‘Oermoeder’, ‘Delphina’, ‘Lumineuse’ en ‘Samen’ getuigen van de persoonlijke connectie die mensen voelen met Petra’s creaties.
Toekomst in Leerdam: nieuwe kansen voor Petra van Stam
Met de verhuizing naar Leerdam breekt voor Petra een periode van onzekerheid aan. Of er weer een mooi atelier te vinden zal zijn in de nieuwe woonplaats blijft vooralsnog onduidelijk. Deze situatie weerspiegelt een bredere problematiek waarmee veel kunstenaars te maken hebben: de zoektocht naar betaalbare en geschikte werkruimtes.
Leerdam, bekend om zijn glasfabriek en vormgeving, biedt wellicht nieuwe inspiratie en mogelijkheden. De stad werkt aan verschillende culturele projecten en heeft recent geïnvesteerd in kunst in de openbare ruimte, wat mogelijk kansen biedt voor een ervaren beeldhouwer zoals Petra.
Een Erfenis in Steen
Hoewel het fysieke atelier verdwijnt, blijft Petra’s erfenis voortleven in de talloze beelden die zij de afgelopen zeventien jaar heeft gecreëerd. Elk werk vertelt het verhaal van een kunstenares die haar passie voor het bewerken van steen heeft omgezet in tastbare emoties en tijdloze schoonheid. Van de kleine speksteen beeldjes tot de imposante albast sculpturen – allemaal dragen ze het handschrift van een vrouw die haar leven heeft gewijd aan het tot leven brengen van steen.
Tot Ziens, Workum
Vandaag sluiten de deuren van Kunst van Petra definitief, maar de herinneringen aan zeventien jaar van creativiteit, ontmoeting en artistieke groei blijven. Voor Workum betekent dit het afscheid van een belangrijke schakel in haar culturele keten. Voor Petra zelf begint nu een nieuw hoofdstuk, vol onzekerheden maar ook nieuwe mogelijkheden.
Het geluid van raspend gereedschap en het krakend schuurpapier zal verstommen in het atelier aan de Merk 17, maar de beelden die daar zijn ontstaan zullen voor altijd getuigen van de passie en kunde van een beeldhouwer die steen tot leven wist te brengen.

